3 Nisan 1939 Tarihli Yeni Sabah Gazetesi Sayfa 5

 Deniz ve Denizcilik spanyol Donanması 32 Ay Devam Eden Dahili Harpten ette Çıktı? Ne Vaziy SPANYADA dahili harp başlamadan
Metin içeriği (otomatik olarak oluşturulmuştur)

Deniz ve Denizcilik spanyol Donanması 32 Ay Devam Eden Dahili Harpten ette Çıktı? Ne Vaziy SPANYADA dahili harp başlamadan evvel İspanyol bahriyesi Avrupada hatırı sayibr kuvvetti. Lâkin iki senedeuberi bu talisiz ülkeyi kana hoyayan kardeş boğuşması nasıl bütün memleketi bir harabezare çevirmişse bu keşmekeşlerden a lelümam İspanyol denizciliği ve hassaten İspanya dahili harbi başLemadan evvel İspanyol bahriyei harbiyesi kısmen kudret ve kıymeti darbesini kaybetmiş (2) dane diritnod sınıfı saffı harp gemisi ile (10.000) tonluk — (2) kruvazör, denizaltı gemisinden, (16) gambottan ve bir hayli yardıracı sefainden mürekkepti. Dahili harp başladıktan sonra bu gemilerden bir kısmı general “Pranko” tarafına geçti, diğer bir bir &n sistem kısmı da Madrid hükümetine sadık * kaldı. orduları biribirleriyle boğuşurlarken denizlerde de millete mensup harp gemileri biribirlerini Bir taraftan kara İspanyol ayni imhaya uğraşıyorlardı Vakıa milliyetçi ve hükümetçi İspanyol gemileri arasında vasi mikyasta bir deniz muharebesi vuku bulmadı. Her iki taraf yekdiğerini daha ziyade hava hücumlariyle denizaltı baskınlariyle zedelemeğe uğraştılar. Meselâ milliyetçilerin en kudretli vahidi harbi olan (10.000) tonluk “Balear” kruvazörü torpitolanarak ve havadan bombalanarak batırıl (8) tane (20) santimetre ve mıştı. Hükümetçi «Jose Lulis» tente lik, (8) (18) yüksek zaviyeli topla mücehhez| olup sürati saatte (33) mile varan tane santimetrelik bu geminin zıyaı o zaman milliyet çiler için ne kadar mahsus olmuş sa bu gemiden mahrumiyet artık sulha ve süküna kavuşmuş olan İspanya bahriyesi için de o dere ce ağır olacaktır İki rakip deniz kuvvetleri araında vukubulan tek tük muharebeye gelince bunlardan birisi 9: yılı Ağustosunun (27) sinde Mad-| rid hükümeti deniz kuvvetlerine ose Luis Diez” mensup * muhribi-| le millici Cebelüttarık boğaz Hükümetçi muhrip Fransa arp gemileri arasında nda cereyan etmişti, da “Havre” limanında tamir edil dikten sonra İspanyol sularına dö nerken Cebelüttarık boğazında millici harp gemilerine - tesadüf etmiş ve iki taraf arasında şiddetli bir ateş başlamıştı. “Jose — Luis Diez” harbın sonunda fena halde hasarzede olarak Cebelüttarık'a iltica etti ve burada yeniden tamir edilm landı Jose I D netameli bir mi olduğu anlaşılıyor. Çünkü Ağu 1 iharebesind ı A ) da esaslı - tamira ı 19 ı t rılarak M I di k G ko bayrağını hâmil “JuF ı dört mayin dökücü hücumuna muhribe İspanyol sularına varmak mukadder değilmiş ki bütün kuvvetiyle çarpışmasına ve hâmil olduğu bütün torpitoları endaht etmiş olmasına rağmen düşmanların. dan yakasının kurtaramadı. Diğer uğradı, — Hükümetçi taraftan son süratle seyrederken millici gemilerden “Vulkano” ya sancak baş omuzluğundan bindirdi ve “Vulkano” nun sancak bordasını süpürdükten sonra Avrupa burununda baştan kara ederek sığlığa oturdu ve bu suretle düşman eline geçmekten kurtulmuş oldu. Hükümetçilerle milliciler arasında cidal devam ederken hangi ; | | altında gızli tamir edilirken gemilerin hangi taraf bayrağı altında harbettiği kat'iyet ve sarahatla malüm değildi. Çünkü her iki taraf da, pek haklı olarak, ha kiki kuvvetini gizliyordu. Lâkin bundan bir ay kadar evvel hükü metçi deniz kuvvetleri “Bizerte” limanında Fransızlara — teslim ol dukları zaman Madrid hükümetine sadık kalan gemilerin “Libertad” orvantes” isimli iki eş kru vazörle (bu kruvazörlerden üçün cüsü olan “Cervera” — millicilerin | bayrağı altında döğüşmüştür) hafif bir kruvazör olan “Mendez Nu nez” den ve İspanyol donanması nın en son sistem muhriplerinden (8) tanesinden ibaret olduğu ta hakkuk etmiştir. Hükümetçi gemilerin “Bizer te” limanına inmelerine şahid olan İngiliz denizcilik yazıcısı di r ki Limana gelip teslim olan hüküm İspanyol gemileri kıdemli bir üvar umandası — altında lerdeki Cumhuriyetçi zabitan, efrat ve sivillerin İspanyaya avdette veya Tunusta kalmakta tamamile serbest bulunduklarını söyledi. Hükümetçilere aid olup dahili harbin ilk aylarında sakatlanmış olan “Jaime” zırhlısı da “Oran” yakınında Fransız memurlarına tes lim olmuştur., Demek oluyor ki dahili harp esnasında bir saffı harp zırhlısile, (2) büyükçe (1) tane de hafif kruvazör ve son sistem muhriplerin hemen hepsi hükümetçilerin elinde bülunuyordu. General Franko tarafını iltizam etmiş olan gemilere gelince bun ladran ikisi (10.000) tonluk, biri büyükçe, diğeri hafif olmak üzere dört kruvazörden ve müteaddi yeni mayin dökücü vahidi harpleri den ve denizaltı gemilerinden iba rettir. Ancak şurasını ilâve edelim ki General Franko hükümeti elinde bulunan gemilerin heme hepsini elden geçirerek yenileştir. miş, kazanlarını değiştirtmiş — ve hükümetçilere nisbetle daha zajı yıf olmakla beraber sancağını taşıttığı bu gemilere iyi bakmış ve bu sayede denizlerde hâkimiyetini te-l min edebilmiştir. Bütün bunlara rağmen İspan yol bahriyei harbiyesi dahili harp âfetinden bir büyük zırhlısını, (10)| bin tonluk bir kruvazörünü, mütes addit küçük gemilerini kaybetmiş bir halde çıkmıştır ve yeniden be lini doğrultması bir hayli para ve zaman işidir.